PiS zapowiada wniosek do TK ws. interpretacji przepisu konstytucji o małżeństwie dokonanej przez NSA 

PiS złoży wniosek do TK ws. dokonanej przez NSA interpretacji artykułu konstytucji, który stanowi, że małżeństwo to związek kobiety i mężczyzny – poinformował szef klubu PiS Mariusz Błaszczak. NSA uznał, że artykuł ten nie stanowi przeszkody w uznaniu małżeństwa jednopłciowego zawartego w innym państwie UE.

W piątek Naczelny Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie stołecznego sądu administracyjnego oraz wcześniejszą decyzję odmawiającą wpisania do rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa jednopłciowego obywateli polskich, zawartego za granicą. Jednocześnie zobowiązał kierownika stołecznego urzędu stanu cywilnego do przeniesienia do polskiego rejestru takiego aktu małżeństwa jednopłciowego.

Podczas piątkowej konferencji prasowej w Sejmie szef klubu PiS Mariusz Błaszczak zaznaczył, że wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zaskarżyć do Trybunału Konstytucyjnego, ale można zaskarżyć przepis, na podstawie którego NSA wydał orzeczenie. – W związku z tym klub parlamentarny Prawa i Sprawiedliwości taki wniosek do Trybunału Konstytucyjnego złoży. Ten wniosek przygotował pan profesor (poseł PiS – PAP) Marcin Warchoł. Ten wniosek jest już gotowy – poinformował.

Warchoł podkreślił, że „przepisy nie są abstrakcyjne, zawieszone w próżni”. – Żyją w konkretnych realiach, a te konkretne realia dziś niestety widzimy. To sąd administracyjny nadał tym przepisom taką bezprawną treść, treść niekonstytucyjną i to rozumienie tej normy będziemy do Trybunału Konstytucyjnego skarżyć – podkreślił.

– Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok bezprawny i niekonstytucyjny, przepisując nam tutaj rozwiązania, które są obce polskiej konstytucji, polskiej kulturze prawnej. Nigdy Polacy nie zgodzili się na to, żeby małżeństwa homoseksualne były zrównane z małżeństwami, o których mowa w art. 18 konstytucji – dodał Warchoł.

Do wyroku NSA odniósł się także wiceprezes PiS Przemysław Czarnek. – Nie da się zarejestrować czegoś czego nie ma. Małżeństwo to związek kobiety i mężczyzny i tylko jako taki podlega opiece i ochronie Rzeczpospolitej. O tym stanowi artykuł 18. Konstytucji RP – powiedział Czarnek na konferencji prasowej w piątek w Lublinie. Jego zdaniem NSA „nie rozumie przepisów konstytucji”. – To jest bezprawie. To jest łamanie praworządności, gwałt na rozumie stwierdził Czarnek.

Były premier, poseł PiS Mateusz Morawiecki, komentując wyrok NSA, stwierdził, że „jest to kolejne bezprawne działanie po stronie sędziokracji”. – Sądy mają wykonywać Konstytucję, a trudno o bardziej literalny artykuł niż artykuł 18. Konstytucji RP, który określa małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny; związek pod szczególną ochroną Rzeczpospolitej – powiedział Morawiecki podczas briefingu w Czechowicach-Dziedzicach (Śląskie).

W uzasadnieniu piątkowego wyroku NSA sędzia Leszek Kiermaszek ocenił, że z art. 18 konstytucji „zdaniem sądu orzekającego, nie można wywieść normy, że stanowi on bezwzględną przeszkodę w uznaniu małżeństwa osób tej samej płci, zawartego w innym państwie UE zgodnie z ustawodawstwem tego państwa, w tym także w przeniesieniu aktu tego małżeństwa do polskiego rejestru w drodze transkrypcji”.

Jak dodał, przepis polskiej konstytucji stanowi, że „tak rozumiana instytucja małżeństwa znajduje się pod specjalną pieczą i ochroną RP – podobnie jak rodzina i macierzyństwo”. – Z przepisu tego nie da się jednak wygenerować tezy, że – po pierwsze – zakazuje uznania innych związków pomiędzy dwiema osobami niezależnie od płci, a – po drugie – że tym innym związkom nie należy się żaden poziom ochrony – podkreślił sędzia.

– Inne rozumienie tego przepisu (art. 18. konstytucji – PAP) pozostawałoby w kolizji z zakazem niedyskryminacji w życiu społecznym, w tym z powodu płci i orientacji seksualnej – zaznaczył sędzia Kiermaszek.

Piątkowy wyrok dotyczył małżeństwa dwóch Polaków zawartego legalnie w 2018 r. w Berlinie. Para postanowiła przenieść się do Polski. Chcąc być traktowani w kraju jako małżonkowie, mężczyźni złożyli wniosek o transkrypcję niemieckiego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego; spotkali się jednak z odmową, jako że polskie prawo nie dopuszcza małżeństw tej samej płci.

W sprawie tej 2023 r. NSA skierował pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości UE. Dwa lata później – w listopadzie 2025 r. – Trybunał orzekł, że państwo członkowskie ma obowiązek uznać małżeństwo pary tej samej płci zawarte legalnie w innym kraju Unii, nawet jeśli prawo tego państwa nie uznaje tego typu związków. Po odpowiedzi TSUE sprawa wróciła na wokandę NSA.

iwo/ mro/ szf/ nl/ mja/ ren/ ugw/ js/