140 osób na historycznym szlaku

Setki lat historii, pamięć o legionistach i żywa tradycja patriotyczna – tak wyglądał VII Jędrzejowski Marsz Imieninowy Józefa Piłsudskiego. Uczestnicy pokonali 11 kilometrów trasą z Zagaja do Grudzyn, miejsc bezpośrednio związanych z pobytem Marszałka i walkami nad Nidą podczas I wojny światowej.

W sobotę 14 marca ponad 140 osób wzięło udział w VII Jędrzejowskim Marszu Imieninowym poświęconym pamięci Józef Piłsudski. Wydarzenie, organizowane przez władze samorządowe Jędrzejowa oraz lokalnych pasjonatów historii, stało się jednym z najważniejszych regionalnych przedsięwzięć patriotycznych związanych z obchodami imienin Marszałka przypadających 19 marca.

Marsz wyruszył z miejscowości Zagaje – obszaru, na którym w latach I wojny światowej stacjonowały oddziały I Brygady Legionów Polskich. Trasa prowadziła przez Mierzwin aż do Grudzyn, gdzie w 1915 roku znajdował się sztab Piłsudskiego.

Uczestnicy zatrzymali się na cmentarzu parafialnym w Mierzwinie, gdzie oddano hołd poległym legionistom spoczywającym w zbiorowej mogile żołnierzy poległych podczas walk nad rzeką Nidą. Bitwy te należały do kluczowych epizodów działań Legionów na froncie wschodnim w latach 1914–1915.

Do marszu dołączyli uczniowie szkół podstawowych z regionu, licealiści, harcerze oraz słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Nad bezpieczeństwem przemarszu czuwali strażacy ochotnicy oraz policjanci.

Finał wydarzenia odbył się przy dworku w Grudzynach, gdzie według źródeł historycznych legioniści zorganizowali jedne z najbardziej symbolicznych imienin Piłsudskiego w czasie wojny. 19 marca 1915 roku oficerowie I Brygady uczcili swojego dowódcę skromną uroczystością, wręczając mu m.in. pamiątkowy złoty zegarek.

To właśnie od takich wydarzeń w okopach i na zapleczu frontu wywodzi się tradycja marcowych obchodów imienin Marszałka, która w II Rzeczypospolitej urosła do rangi ogólnonarodowego święta. W całym kraju organizowano wtedy akademie, parady, zawody sportowe i uroczyste nabożeństwa.

Organizatorzy marszu podkreślają, że jego celem jest nie tylko upamiętnienie postaci Piłsudskiego, lecz także edukacja historyczna młodego pokolenia poprzez bezpośredni kontakt z miejscami wydarzeń.

Trasa rajdu nie jest przypadkowa – prowadzi przez autentyczne lokalizacje związane z działaniami Legionów Polskich oraz z osobą przyszłego Naczelnika Państwa. Podobne marsze odbywają się w regionie od kilku lat i z każdą edycją przyciągają coraz więcej uczestników, stając się ważnym elementem kalendarza lokalnych uroczystości patriotycznych.

Imieniny Piłsudskiego należały do najważniejszych świąt państwowych w II RP i były obchodzone nawet w najtrudniejszych warunkach wojennych. Pierwsze uroczystości odbyły się jeszcze przed odzyskaniem niepodległości, a później gromadziły tysiące osób w całym kraju.

Dziś pamięć o tamtych wydarzeniach podtrzymują lokalne inicjatywy społeczne, rekonstruktorzy, szkoły i organizacje patriotyczne. Marsz z Zagaja do Grudzyn pokazuje, że historia sprzed ponad stu lat nadal potrafi jednoczyć ludzi w różnym wieku – od uczniów po seniorów.

Gdy uczestnicy dotarli do celu, ciszę wokół dawnego dworku przerwały rozmowy, wspomnienia i dźwięk kroków kolejnych pokoleń, które przyszły tu nie tylko po to, by oddać hołd przeszłości, lecz także by ją zrozumieć, stojąc dokładnie tam, gdzie kiedyś podejmowano decyzje o losach przyszłej Polski.

Zdjęcia: UMiG Jędrzejów/Marek Godlewski, Marek Galant, Marcin Pacholec