Kościół klasztorny Archiopactwa Cystersów w Jędrzejowie oficjalnie otrzymał godność bazyliki mniejszej. Uroczystość ogłoszenia papieskiego dekretu odbyła się 5 września.
Historyczny dzień dla Jędrzejowa
5 września 2026 roku zapisał się w historii Jędrzejowa jako dzień szczególny. W kościele klasztornym Archiopactwa Cystersów odbyła się uroczystość ogłoszenia dekretu papieża Leona XIV, na mocy którego świątynia została podniesiona do godności bazyliki mniejszej.
Liturgii przewodniczył biskup kielecki Jan Piotrowski. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele wspólnoty cysterskiej, duchowieństwa oraz zaproszeni goście. Informację o planowanej uroczystości wcześniej oficjalnie potwierdziła Diecezja Kielecka, wskazując datę 5 września i godzinę 18.00.
Dla miasta, powiatu jędrzejowskiego i miejscowej wspólnoty jest to wydarzenie o znaczeniu nie tylko religijnym. Jędrzejowskie opactwo od stuleci pozostaje jednym z najważniejszych zabytków regionu oraz miejsc związanych z historią cystersów w Polsce.
Decyzja papieża Leona XIV
Sam proces uzyskania tytułu bazyliki mniejszej został formalnie zakończony już wiosną tego roku. 23 kwietnia 2026 roku papież Leon XIV zatwierdził dekret dotyczący jędrzejowskiej świątyni. Dokument został następnie przekazany opatowi Rafałowi Ścibiorowskiemu 25 maja w Domu Biskupa Kieleckiego.
Starania o wyróżnienie dla kościoła klasztornego trwały kilka lat. Jak informował o. Rafał Ścibiorowski w rozmowie z Katolicką Agencją Informacyjną, pierwsze pismo dotyczące rozpoczęcia procedury skierowano do biskupa w marcu 2020 roku.
Tytuł bazyliki mniejszej jest honorowym wyróżnieniem przyznawanym przez papieża świątyniom mającym szczególne znaczenie religijne, historyczne, artystyczne lub duszpasterskie. Z przywilejem wiąże się również szczególna więź bazyliki ze Stolicą Apostolską.
Cysterskie dziedzictwo Jędrzejowa
Historia miejsca sięga XII wieku. Według informacji przekazywanych przez miasto, cystersi przybyli do Jędrzejowa w 1140 roku, rozpoczynając budowę monumentalnej świątyni. Jej uroczyste poświęcenie nastąpiło w 1166 roku, natomiast konsekrację ukończonego kościoła przypisuje się biskupowi krakowskiemu Wincentemu Kadłubkowi około 1210 roku.
Jędrzejowskie Archiopactwo jest uznawane za najstarszy klasztor cysterski w Polsce. Kompleks pozostaje jednocześnie ważnym świadectwem średniowiecznej kultury i architektury sakralnej.
Z miejscem nierozerwalnie związany jest również bł. Wincenty Kadłubek – biskup krakowski, kronikarz i patron Jędrzejowa. Kult jego osoby przetrwał kolejne okresy trudnej historii klasztoru. Cystersi powrócili do Jędrzejowa w 1945 roku i pozostają tutaj do dziś.
Paweł Faryna uczestnikiem uroczystości
Wśród osób uczestniczących w sobotnich uroczystościach znalazł się również starosta jędrzejowski Paweł Faryna. Po wydarzeniu odniósł się do znaczenia podniesienia świątyni do godności bazyliki mniejszej, podkreślając historyczną i duchową rolę Archiopactwa Cystersów dla Jędrzejowa oraz całego powiatu.
W swoim wpisie opublikowanym 5 września zwrócił uwagę na wielopokoleniową obecność cystersów i ich wpływ na religijne oraz kulturowe dziedzictwo regionu. Podkreślił również, że nowe wyróżnienie jest ważnym wydarzeniem dla lokalnej społeczności.
W wypowiedzi starosty znalazło się także podziękowanie dla cystersów za wieloletnią posługę oraz troskę o dziedzictwo związane z jędrzejowskim opactwem.
Nowy rozdział dla zabytkowej świątyni
Godność bazyliki mniejszej wzmacnia rangę świątyni zarówno w wymiarze religijnym, jak i historycznym. Zgodnie z informacjami Archiopactwa, bazyliki powinny wyróżniać się dbałością o liturgię, muzykę kościelną oraz działalność duszpasterską. W określone dni wierni nawiedzający bazylikę mogą również uzyskać odpust zupełny na zasadach określonych przez Kościół.
Dla Jędrzejowa znaczenie wydarzenia wykracza jednak poza samą uroczystość religijną. Archiopactwo już wcześniej było jednym z najważniejszych punktów na mapie turystycznej miasta. Kompleks można zwiedzać z przewodnikiem, a jego historia i architektura przyciągają zarówno pielgrzymów, jak i osoby zainteresowane dziedzictwem kulturowym regionu.
W sobotę wielowiekowa historia tego miejsca została więc uzupełniona o nowy, ważny rozdział – odtąd kościół klasztorny jędrzejowskich cystersów nosi tytuł bazyliki mniejszej.
