Jędrzejów pamiętał o ofiarach wojny. Hołd o 4:45

87. rocznicę wybuchu II wojny światowej mieszkańcy Jędrzejowa uczcili o godz. 4:45. Zapalili znicze na grobach żołnierzy.

Jędrzejów uczcił 87. rocznicę wybuchu wojny

1 września 2026 roku przypada 87. rocznica wybuchu II wojny światowej. W Jędrzejowie obchody rozpoczęły się jeszcze przed świtem. O symbolicznej godzinie 4:45 mieszkańcy miasta, młodzież, dzieci oraz przedstawiciele samorządu spotkali się na miejscowych cmentarzach, by oddać hołd żołnierzom poległym w obronie Polski.

Zgodnie z informacją opublikowaną przez Urząd Miejski w Jędrzejowie, pierwszym miejscem uroczystości był Cmentarz Świętej Trójcy. Następnie uczestnicy udali się na Cmentarz Klasztorny, gdzie również zapalono znicze na grobach związanych z wydarzeniami wojny obronnej 1939 roku.

W wydarzeniu uczestniczył także starosta jędrzejowski Paweł Faryna. W opublikowanym 1 września wpisie zwrócił uwagę na znaczenie pamięci o osobach, które walczyły i ginęły za niepodległość Polski. Podkreślił również rolę młodego pokolenia w zachowaniu wiedzy o wojennej przeszłości.

O godzinie 4:45 rozpoczęła się wojna

Godzina rozpoczęcia jędrzejowskich obchodów nie była przypadkowa. 1 września 1939 roku o 4:45 niemiecki pancernik „Schleswig-Holstein” rozpoczął ostrzał polskiej Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. Wydarzenie to stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli początku II wojny światowej. Obrona Westerplatte trwała do 7 września.

Pierwsze niemieckie ataki dotknęły jednak także inne miejsca. Jeszcze przed ostrzałem Westerplatte, około godziny 4:40, niemieckie lotnictwo zaatakowało Wieluń, który nie posiadał wówczas znaczących instalacji wojskowych. Bombardowanie przyniosło śmierć ludności cywilnej i stało się jednym z pierwszych dramatycznych epizodów wojny.

1 września 1939 roku Niemcy zaatakowały Polskę na całej długości granicy. Rozpoczęła się kampania wrześniowa, a następnie konflikt, który w kolejnych latach objął ogromną część świata.

Pamięć o wojnie jest obecna także na lokalnych cmentarzach

W Jędrzejowie historia września 1939 roku nie jest wyłącznie odległym wydarzeniem znanym z podręczników. Ślady wojny znajdują się również w przestrzeni miasta.

Cmentarz Świętej Trójcy jest jednym z miejsc, w których znajdują się groby związane z wojennymi losami mieszkańców regionu. W dokumentacji miejsc pamięci narodowej prowadzonej przez Świętokrzyski Urząd Wojewódzki znajduje się między innymi karta dotycząca cmentarza wojennego na terenie tej nekropolii.

Z kolei Cmentarz Klasztorny przypomina nie tylko o żołnierzach, ale także o cywilnych ofiarach pierwszych dni wojny. Lokalne opracowania historyczne wskazują, że podczas bombardowań Jędrzejowa we wrześniu 1939 roku zginęło kilkadziesiąt osób. Na Cmentarzu Klasztornym pochowano między innymi ofiary nalotów, w tym uchodźców z Dąbrowy Górniczej.

Także wśród osób pochowanych na Cmentarzu Świętej Trójcy znajdują się uczestnicy wojny obronnej 1939 roku. W dostępnych opracowaniach dotyczących nekropolii wymieniany jest między innymi Jan Jastrząb Kwiatkowski, uczestnik kampanii wrześniowej, a później żołnierz Armii Krajowej.

Ważna obecność młodego pokolenia

Tegoroczne obchody miały również wymiar edukacyjny. Wczesna pora spotkania sprawiła, że szczególnego znaczenia nabrała obecność dzieci i młodzieży. Dla najmłodszych uczestników była to okazja, aby w miejscu pochówku ofiar wojny zetknąć się z historią w sposób bezpośredni.

Pamięć o wydarzeniach z 1939 roku nie ogranicza się bowiem do oficjalnych uroczystości czy dat zapisanych w kalendarzu. Lokalne miejsca pamięci pozwalają przypominać, że wielka historia dotknęła także konkretnych rodzin, miejscowości i mieszkańców powiatu jędrzejowskiego.

Znicze zapłonęły przed świtem

Symboliczne światło zapalone na mogiłach miało w Jędrzejowie szczególny wymiar. W ciszy przed rozpoczęciem dnia mieszkańcy zatrzymali się przy grobach tych, których losy zostały naznaczone wojną.

Takie gesty nie zmieniają historii, ale pozwalają zachować jej świadectwa. A gdy uczestnicy porannego spotkania opuścili cmentarze, zapalone znicze pozostały tam jeszcze długo – jako widoczny znak, że pamięć o wrześniu 1939 roku nadal ma swoje miejsce w Jędrzejowie.