Lokalna społeczność oddała hołd Żołnierzom Wyklętym

1 marca w całej Polsce obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” – święto poświęcone żołnierzom powojennego podziemia niepodległościowego, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie pogodzili się z narzuconą Polsce władzą komunistyczną i kontynuowali walkę o suwerenność kraju. Święto zostało ustanowione ustawą Sejmu w 2011 roku jako wyraz hołdu dla uczestników tzw. drugiej konspiracji.

Data obchodów nie jest przypadkowa. Nawiązuje do wydarzeń z 1 marca 1951 roku, gdy w więzieniu mokotowskim w Warszawie wykonano wyrok śmierci na członkach IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, jednego z ostatnich kierownictw ogólnopolskiej konspiracji kontynuującej tradycje Armii Krajowej.

W wielu miejscowościach w Polsce organizowane są tego dnia uroczystości patriotyczne. Tak było również w powiecie jędrzejowskim, gdzie przedstawiciele władz samorządowych, instytucji i mieszkańcy oddali hołd bohaterom antykomunistycznego podziemia. Uroczystość odbyła się przy pomniku Zespołu Szkół nr 1 im. gen. Stefana Roweckiego „Grota”. Złożono tam wiązanki kwiatów i zapalono znicze, podkreślając znaczenie pamięci o tych, którzy po wojnie pozostali wierni przysiędze złożonej Rzeczypospolitej.

W wydarzeniu uczestniczył m.in. starosta jędrzejowski Paweł Faryna, który wcześniej – w opublikowanym 14 lutego wpisie – przypominał o znaczeniu pamięci historycznej i ofierze żołnierzy podziemia niepodległościowego. Podkreślał, że ich postawa stanowi symbol odwagi oraz bezkompromisowej walki o wolność Polski.

Termin „Żołnierze Wyklęci” odnosi się do żołnierzy różnych formacji konspiracyjnych – przede wszystkim wywodzących się z Armii Krajowej – którzy po 1945 roku sprzeciwili się sowietyzacji kraju i działalności komunistycznego aparatu władzy. Wielu z nich działało w strukturach organizacji takich jak Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość”, Narodowe Zjednoczenie Wojskowe czy Narodowe Siły Zbrojne.

Przez dziesięciolecia w okresie PRL byli oni przedstawiani przez propagandę jako „bandyci” i wrogowie państwa. Dopiero po 1989 roku rozpoczął się proces przywracania pamięci o ich działalności oraz badania historii powojennego podziemia.

Obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” odbywają się w całym kraju – od uroczystości państwowych po lokalne inicjatywy społeczne, biegi pamięci, spotkania edukacyjne czy składanie kwiatów pod pomnikami. Dla wielu społeczności to moment refleksji nad historią i hołd dla ludzi, którzy – często płacąc najwyższą cenę – pozostali wierni idei niepodległej Polski.

Tegoroczne uroczystości w Jędrzejowie były jednym z wielu przykładów tego, że pamięć o bohaterach powojennego podziemia wciąż pozostaje ważnym elementem lokalnej i narodowej tożsamości.