Starachowice jako jedyne w województwie z planem ogólnym. Brak dokumentu w innych gminach grozi paraliżem inwestycyjnym

Samorządy w całej Polsce mają czas do 31 sierpnia 2026 roku na przyjęcie nowych planów ogólnych gmin. To efekt największej reformy planowania przestrzennego w naszym kraju od ponad 20 lat, która całkowicie zastępuje dotychczasowe studia uwarunkowań. W województwie świętokrzyskim jedynym miastem, które zdążyło uchwalić ten kluczowy dokument, są Starachowice. Starachowicki plan ogólny wszedł w życie 11 lipca 2026 roku, podczas gdy w pozostałych gminach regionu prace nad projektami wciąż trwają lub nawet się nie rozpoczęły.

Zadowolenia z takiego obrotu spraw nie kryje prezydent Starachowic, Marek Materek:

„Starachowicki samorząd daje przykład innym świętokrzyskim gminom, które teraz walczą z czasem, by uchwalić plan w wymaganym terminie. Serdecznie dziękuję radnym Rady Miejskiej za podjęcie uchwały, ale przede wszystkim dziękuję mieszkańcom, którzy uczestniczyli w konsultacjach społecznych”.

W ramach konsultacji z mieszkańcami wpłynęło 35 uwag, z których 14 zostało uwzględnionych w ostatecznym projekcie (dotyczyły one m.in. usługowego charakteru danych terenów czy dopuszczalnej wysokości budynków). Dodatkowo, dzięki szybkiemu tempu prac, miasto będzie mogło w pełni rozliczyć środki pozyskane na ten cel z Krajowego Programu Odbudowy, które muszą zostać zamknięte do końca sierpnia.

Co grozi pozostałym gminom? Paraliż inwestycyjny

Konsekwencje niedotrzymania ustawowego terminu 31 sierpnia 2026 roku mogą być dla świętokrzyskich samorządów oraz inwestorów niezwykle dotkliwe. Karol Zawłocki, kierownik referatu planowania przestrzennego w starachowickim magistracie, ostrzega przed poważnymi utrudnieniami:

„Jeżeli gminy nie uchwalą planu do 31 sierpnia, czeka je tak zwany paraliż inwestycyjny. Jeżeli nie ma planów miejscowych, nie będzie można wydawać nowych decyzji o warunkach zabudowy (WZ), ani realizować kolejnych inwestycji. Dla Starachowic szybkie uchwalenie planu to ogromny plus – ciągłość procesów inwestycyjnych zostanie zachowana i będziemy mogli pracować tak jak dotychczas”.

Bez planu ogólnego zablokowane zostaną nie tylko nowe budowy na działkach nieobjętych Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP), ale także niemożliwe stanie się wyznaczanie nowych kierunków rozwoju całych gmin.

Co plan ogólny zmienia dla mieszkańców Starachowic?

Z punktu widzenia mieszkańców wejście w życie nowego dokumentu niesie jedną fundamentalną zmianę – od teraz wszystkie wydawane decyzje o warunkach zabudowy (WZ) muszą być w 100% zgodne z planem ogólnym. Wcześniej, przy obowiązującym studium, takiego wymogu prawnego nie było.

W związku z tym każda osoba planująca budowę domu lub zakup działki w Starachowicach powinna w pierwszej kolejności sprawdzić, w jakiej strefie planu ogólnego leży interesująca ją nieruchomość, a także upewnić się, czy dla danego terenu został wyznaczony obszar uzupełnienia zabudowy. Równie ważnym krokiem przed rozpoczęciem jakichkolwiek przygotowań czy transakcji jest zweryfikowanie, czy dla wybranej działki obowiązuje już miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP).

Nie każda działka pozostanie budowlana

Nowe przepisy wymusiły na projektantach sporządzenie rygorystycznego bilansu terenów na podstawie danych GUS. Z tego powodu część gruntów, które mieszkańcy mogli dotychczas traktować jako potencjalnie budowlane, znalazła się w strefie otwartej wyłączonej z zabudowy.

„Z racji tego, że wskaźnik zapotrzebowania na nową zabudowę został przekroczony, gmina nie miała możliwości wyznaczenia nowych terenów pod budownictwo tam, gdzie nie ma jeszcze planów miejscowych. To jedyny powód, dla którego część takich działek ujęto w strefie otwartej” – wyjaśnia Karol Zawłocki.

Mieszkańcy chcący sprawdzić status swoich nieruchomości mogą to zrobić bez wychodzenia z domu – dokumenty oraz miejski System Informacji Przestrzennej są dostępne online. Osoby, które wolą skonsultować się osobiście, urzędnicy zapraszają do budynku Urzędu Miejskiego w Starachowicach do pokojów nr 201, 201A oraz 206.